Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), dù đối mặt nhiều khó khăn, thách thức, xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm nay vẫn tăng trưởng rất ấn tượng khi đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025.

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục khẳng định là thị trường lớn nhất khi chiếm hơn 50% thị phần với kim ngạch đạt hơn 1 tỷ USD. Bên cạnh đó, các thị trường trọng điểm khác như Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Đông vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng tốt ở mức 15-20%.

Đặc biệt, nhu cầu nhập khẩu rau quả Việt Nam đang tăng ở nhiều thị trường lớn. Theo số liệu từ Ủy ban Thống kê châu Âu, mặc dù EU giảm nhập khẩu rau quả từ thị trường ngoại khối trong tháng đầu tiên của năm 2026, nhưng vẫn tăng nhập khẩu rau quả từ Việt Nam với mức tăng 7,8% so với tháng1/2025. Điều này cho thấy ngành rau quả Việt Nam đang ngày càng đáp ứng được các tiêu chuẩn xanh và bền vững của thị trường EU.

Số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC) cho thấy trong 2 tháng đầu năm nay, nước này giảm nhập khẩu rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến, nhưng tăng nhập khẩu từ Việt Nam. Sự tăng trưởng này cho thấy sản phẩm rau quả của Việt Nam đang ngày càng đáp ứng được xu hướng tiêu dùng lành mạnh của thị trường Hoa Kỳ, đặc biệt là các sản phẩm chủ lực như bưởi, dừa và một số sản phẩm chế biến.

Tính theo khu vực, xuất khẩu rau quả Việt Nam đều đang có sự tăng trưởng ở mức cao. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong quý I/2026, ngành rau quả Việt Nam duy trì tăng trưởng xuất khẩu sang tất cả các khu vực trên thế giới.

Trong đó, xuất khẩu tới khu vực châu Phi dù chiếm tỷ trọng thấp nhất, nhưng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu lên đến 38,4%. Tiếp theo là khu vực châu Âu với mức tăng 34,2%; châu Á tăng 32%; châu Đại Dương tăng 23,9% và châu Mỹ tăng 19,5%. Những mức tăng trưởng xuất khẩu cao như trên phản ánh vị thế các sản phẩm rau quả của Việt Nam trên thị trường thế giới.

Về phương thức xuất khẩu sang thị trường lớn nhất là Trung Quốc, dù xuất khẩu tiểu ngạch vẫn đang được duy trì nhờ lợi thế linh hoạt về logistics, nhưng xuất khẩu chính ngạch đang ngày càng chiếm vai trò chủ đạo.

Một điều rất đáng chú ý trong xuất khẩu rau quả là cơ cấu hàng xuất khẩu đang có sự chuyển dịch tích cực theo hướng gia tăng giá trị khi tỷ trọng và kim ngạch hàng rau quả chế biến đang tăng lên; các doanh nghiệp đang ngày càng quan tâm đầu tư vào chế biến sâu như sản phẩm đông lạnh, sấy, hay nước quả cô đặc.

Những yếu tố nói trên không chỉ làm gia tăng giá trị của rau quả Việt Nam mà còn đóng góp tích cực vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Vinafruit, nhận định, chuyến thăm Trung Quốc mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp tục nâng cao mối quan hệ toàn diện giữa 2 quốc gia, trong đó có quan hệ về thương mại. Đây là điều kiện thuận lợi để ngành rau quả Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc trong thời gian tới.

Trung Quốc đang tiếp tục mở cửa cho rau quả Việt Nam, mà mới đây nhất là việc ký kết Nghị định thư cho quả bưởi và chanh Việt Nam xuất khẩu chính ngạch vào nước này. Đây là một cú hích mới cực kỳ quan trọng cho xuất khẩu bưởi, chanh nói riêng và rau quả nói chung sang Trung Quốc.

Trên cơ sở đó, ông Bình cho rằng nếu tiếp tục giữ được đà tăng trưởng ở mức cao trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả Việt Nam năm nay hoàn toàn có thể đạt mục tiêu 10 tỷ USD.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 10 tỷ USD, ông Bình cho rằng cần tập trung giải quyết một số vấn đề đang ảnh hưởng đến sự tăng trưởng xuất khẩu rau quả.

Trước hết, hiện nay, một số lô hàng rau quả xuất khẩu của Việt Nam vẫn bị các thị trường như châu Âu, Nhật Bản hay Trung Quốc cảnh báo về các vấn đề như dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, dư lượng chất cấm và kim loại nặng. Do đó, cần phải tập trung nâng cao chất lượng rau quả và bảo đảm an toàn sản phẩm khi xuất khẩu.

Trong bối cảnh thị trường bị thu hẹp do chiến sự ở Trung Đông, chúng ta cần tập trung khai thác tốt hơn các thị trường khác. Ví dụ như thị trường Trung Quốc, hiện vẫn là thị trường lớn nhất của rau quả Việt Nam và còn dư địa rất lớn.

Qua khảo sát và làm việc với các địa phương của Trung Quốc, Vinafruit nhận thấy tại nhiều khu vực sâu trong nội địa như Bắc Kinh, Trùng Khánh, Thượng Hải, Hồ Nam hay Trịnh Châu, rau quả Việt Nam vẫn còn xuất hiện khá ít. Vì vậy, chúng ta hoàn toàn có thể khai thác tốt hơn dư địa của thị trường Trung Quốc để bù đắp cho sự sụt giảm ở các thị trường bị tác động bởi xung đột Trung Đông.