Sản lượng xuất khẩu tăng nhưng giá giảm sâu

Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong tháng 4/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 189.894 tấn cà phê, thu về 822,5 triệu USD. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu cà phê đạt khoảng 782.017 tấn, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, trái với đà tăng về sản lượng, kim ngạch xuất khẩu lại giảm gần 10%, xuống còn khoảng 3,57 tỷ USD. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá cà phê thế giới giảm mạnh so với năm ngoái. Trong 4 tháng đầu năm 2026, giá xuất khẩu bình quân của cà phê Việt Nam chỉ còn khoảng 4.555 USD/tấn, giảm gần 20% so với cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến này phản ánh khá rõ xu hướng giảm trên các sàn giao dịch quốc tế. Giá cà phê Robusta trên sàn London giảm từ khoảng 4.100 USD/tấn hồi tháng 1 xuống còn quanh mức 3.300 - 3.500 USD/tấn trong tháng 4. Bình quân 4 tháng đầu năm, giá Robusta giảm khoảng 32% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, giá Arabica trên sàn New York cũng giảm mạnh, từ mức 370 US cent/lb xuống còn khoảng 279 - 305 US cent/lb trong tháng 4, giảm khoảng 14% so với cùng kỳ năm trước.

Ở thị trường nội địa, giá cà phê nhân xô cũng liên tục đi xuống. Nếu như đầu năm giá Robusta từng ở mức trên 100.000 đồng/kg thì đến nay chỉ còn dao động khoảng 85.500 - 89.200 đồng/kg. Giá Arabica nội địa cũng giảm khoảng 24% so với cùng kỳ năm 2025.

Dù giá giảm, giao dịch trên thị trường vẫn diễn ra khá chậm. Nhiều nông dân tiếp tục giữ hàng với kỳ vọng giá phục hồi, khiến nguồn cung trong nước chưa tăng mạnh trong ngắn hạn. Để bảo đảm tiến độ giao hàng cho các hợp đồng đã ký, một số doanh nghiệp xuất khẩu đã bắt đầu nhập nguyên liệu từ Brazil và Indonesia.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, theo ông Đỗ Hà Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), nguyên nhân lớn nhất khiến giá cà phê giảm mạnh là do nguồn cung toàn cầu đang có xu hướng dồi dào hơn. Dự báo niên vụ cà phê thế giới 2025/2026 có thể đạt mức kỷ lục khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước. Trong đó, phần tăng chủ yếu đến từ sản lượng Robusta của Brazil. Riêng Brazil được dự báo có thể đạt sản lượng khoảng 65,1 triệu bao, thậm chí lên tới 75 triệu bao nếu điều kiện thời tiết thuận lợi.

Trong khi nguồn cung tăng mạnh, nhu cầu tiêu thụ cà phê toàn cầu lại không biến động nhiều. Theo thống kê của VICOFA, lượng tiêu thụ cà phê thế giới trong các niên vụ gần đây dao động quanh mức 172 - 176 triệu bao/năm. “Xung đột tại Trung Đông có thể tác động khiến giá tăng nhẹ trong ngắn hạn, nhưng xu hướng chung vẫn là giảm so với năm 2025”, ông Đỗ Hà Nam nhận định.

VICOFA dự báo, giá cà phê nội địa có thể duy trì quanh mức 80.000 đồng/kg đến giữa năm 2026 và còn có khả năng giảm tiếp trong các tháng sau đó. Không chỉ chịu áp lực từ giá thế giới, ngành cà phê còn đối mặt nhiều rủi ro khác như chi phí logistics tăng, giá phân bón neo cao hay rủi ro thua lỗ trên sàn kỳ hạn nếu doanh nghiệp chốt giá không đúng thời điểm.

Đáng chú ý, theo quy luật nhiều năm, lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong 6 tháng cuối năm thường thấp hơn nửa đầu năm. Vì vậy, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu “hai con số” trong năm nay được đánh giá là khá khó khăn, đặc biệt về mặt kim ngạch.

Tăng chế biến sâu để giữ giá trị xuất khẩu

Dù thị trường gặp nhiều biến động, cơ cấu xuất khẩu cà phê của Việt Nam đang cho thấy tín hiệu tích cực. Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cà phê rang xay, hòa tan và phối trộn đạt khoảng 65.100 tấn, thu về khoảng 600 triệu USD, tăng 17% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Nếu quy đổi theo tiêu chuẩn của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), lượng cà phê chế biến xuất khẩu tương đương khoảng 106.000 tấn cà phê nhân nguyên liệu, chiếm 16% tổng kim ngạch toàn ngành.

Theo VICOFA, trong bối cảnh giá cà phê nhân giảm mạnh, việc đẩy mạnh xuất khẩu cà phê chế biến sâu sẽ là giải pháp quan trọng để bù đắp phần kim ngạch sụt giảm. Hiệp hội cũng khuyến nghị các doanh nghiệp tăng xuất khẩu cà phê chất lượng cao, cà phê có chứng chỉ xanh và bền vững nhằm nâng khả năng cạnh tranh tại các thị trường cao cấp.

Bên cạnh đó, VICOFA đề xuất đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm thị trường Bắc Âu đối với dòng cà phê đặc sản, hữu cơ. Đồng thời tăng cường cung cấp thông tin thị trường cho doanh nghiệp và người sản xuất.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thị trường cà phê toàn cầu bước vào chu kỳ cạnh tranh mới, dư địa tăng trưởng của ngành không còn nằm ở sản lượng mà phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Đây cũng sẽ là hướng đi quan trọng để ngành cà phê Việt Nam duy trì vị thế xuất khẩu hàng đầu trong bối cảnh giá thế giới còn nhiều biến động.

Dự báo sản lượng cà phê thế giới niên vụ 2025/2026 đạt mức kỷ lục, xấp xỉ 180 triệu bao (60 kg/bao) tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ 2024/2025, trong đó sản lượng tăng chủ yếu là cà phê Robusta từ Brazil nhưng lượng tiêu thụ biến động không mạnh.