Nguồn: baodautu.vn
Thúc đẩy thương mại gạo Việt Nam - Philippines
Đoàn công tác liên ngành do Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines và Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) vừa làm việc với các cơ quan chức năng Philippines về thương mại gạo.
Việc tổ chức đoàn công tác diễn ra trong bối cảnh có nhiều diễn biến mới trong thương mại gạo 2 nước, đặc biệt việc Philippines khởi xướng điều tra tự vệ đối với gạo nhập khẩu. Trong khi đó, đây là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành lúa gạo nước ta.
Tháng 3/2026, nhà chức trách nước này đã khởi xướng điều tra sơ bộ tự vệ với sản phẩm gạo nhập khẩu vào Philippines, căn cứ đơn đề nghị của ngành sản xuất nội địa.
Các sản phẩm bị điều tra bao gồm: gạo nhập khẩu, kể cả gạo chưa xay xát; gạo đã bóc vỏ (gạo nâu); gạo xay một phần; gạo xay hoàn toàn hoặc gạo vỡ, thuộc các mã AHTN chương 1006, gồm các mã 1006.10; 1006.20; 1006.30; 1006.40. Thời kỳ điều tra, từ 2020 đến tháng 8/2025.
Tại buổi làm việc với Bộ Công thương Philippines (DTI), hai bên khẳng định tầm quan trọng của quan hệ Đối tác Chiến lược Tăng cường Việt Nam - Philippines và vai trò của thương mại gạo trong hợp tác kinh tế song phương.
Philippines đánh giá cao Việt Nam là nguồn cung gạo ổn định, tin cậy, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn thị trường. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp triển khai hiệu quả Bản ghi nhớ về hợp tác thương mại gạo, duy trì chuỗi cung ứng ổn định và hài hòa lợi ích của người sản xuất, doanh nghiệp, người tiêu dùng hai nước.
Liên quan đến vụ việc điều tra tự vệ đối với gạo nhập khẩu, DTI cho biết Ủy ban Thuế quan Philippines (TC) và các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục theo dõi, phối hợp và bảo đảm quá trình xem xét vụ việc được thực hiện khách quan, minh bạch, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).
Bộ Công thương đề nghị TC đánh giá vụ việc phòng vệ thương mại gạo trong tổng thể bối cảnh thị trường, chính sách nhập khẩu gạo của Philippines, vai trò của gạo nhập khẩu trong bảo đảm nguồn cung, ổn định giá cả, an ninh lương thực và tác động đến doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Phía Philippines khẳng định cuộc điều tra sẽ được thực hiện công bằng, khách quan, minh bạch, phù hợp với quy định của WTO và ATIGA; đồng thời cam kết xem xét đầy đủ thông tin, lập luận và bằng chứng do các bên cung cấp trước khi đưa ra khuyến nghị cuối cùng.
TC đề nghị các bộ, ngành Việt Nam, VFA và doanh nghiệp tiếp tục tham gia tích cực phiên điều trần công khai dự kiến diễn ra trong tháng 9/2026.
Việt Nam vẫn là nguồn cung lớn cho Philippines
Phía Philippines đánh giá cao vai trò của gạo Việt Nam trong bảo đảm nguồn cung và bình ổn thị trường. Dù đang đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, Philippines khẳng định Việt Nam vẫn là nguồn cung ổn định, được nhà nhập khẩu và người tiêu dùng đánh giá cao nhờ chất lượng phù hợp thị hiếu.
Trong khi đó, đại diện Việt Nam phản ánh một số hợp đồng xuất khẩu đã ký gặp khó khăn do thời gian cấp phép kéo dài. Hai bên thống nhất tăng cường phối hợp kỹ thuật, giao VFA và Hiệp hội các nhà kinh doanh gạo Philippines (PRIA) làm đầu mối rà soát, trao đổi danh sách, tạo thuận lợi cho thương mại và tránh gián đoạn chuỗi cung ứng.
Việt Nam đề xuất nghiên cứu xây dựng khuôn khổ hợp tác thương mại gạo ở cấp độ cao hơn, tạo nền tảng ổn định, lâu dài cho thương mại song phương và hài hòa lợi ích của nông dân, doanh nghiệp, người tiêu dùng hai nước. Philippines ghi nhận và sẽ nghiên cứu đề xuất.
Theo Cục Hải quan, năm 2025, xuất khẩu gạo đạt gần 8,1 triệu tấn với trị giá trên 4,1 tỷ USD, trong đó Philippines là thị trường lớn nhất, với 3,2 triệu tấn, mang về doanh thu xuất khẩu 1,57 tỷ USD. Với mức thực hiện này, xuất khẩu sang Philippines chiếm 39,8% tổng lượng xuất khẩu cả nước.
7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo đạt 5,49 triệu tấn, trị giá hơn 2,6 tỷ USD; Philippines là thị trường xuất khẩu lớn nhất với sản lượng 2,54 triệu tấn, trị giá 1,13 tỷ USD, tiếp đến là Trung Quốc 483 triệu USD và Ghana 289,5 triệu USD…